Klimatyzacja przestała być luksusem – dziś pojawia się nie tylko w biurach i sklepach, ale też w mieszkaniach, domach jednorodzinnych czy małych firmach usługowych. Za boomem na urządzenia idzie lawinowy wzrost zapotrzebowania na monterów, którzy potrafią je poprawnie zainstalować i serwisować. Coraz więcej osób z branży elektrycznej, budowlanej czy instalacyjnej zastanawia się więc, jakie dokładnie uprawnienia do montażu klimatyzacji są potrzebne i jak krok po kroku je zdobyć.
Jakie uprawnienia są wymagane przy montażu klimatyzacji?
Podstawą prawną jest ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych – to ona określa zasady pracy z czynnikami chłodniczymi w urządzeniach klimatyzacyjnych. W praktyce oznacza to, że każdy, kto montuje, serwisuje lub demontuje urządzenia zawierające F-gazy, musi posiadać certyfikat personalny wydawany przez Urząd Dozoru Technicznego.
Bez takich uprawnień monter naraża się nie tylko na kłopoty przy ewentualnej kontroli, ale też na realną odpowiedzialność za ewentualne wycieki czynnika do środowiska. Co ważne, przepisy dotyczą zarówno osób fizycznych, jak i firm – oprócz certyfikatu personelu często wymagany jest również certyfikat przedsiębiorcy.
Kto najczęściej decyduje się na zdobycie uprawnień?
Na kursy i egzaminy F-gazowe trafiają przede wszystkim monterzy klimatyzacji, instalatorzy pomp ciepła, pracownicy serwisu chłodnictwa oraz elektrycy, którzy chcą poszerzyć zakres swoich usług. Dla wielu z nich to naturalny krok w karierze – przejście z roli pomocnika czy „człowieka od bruzd i kabli” do samodzielnego specjalisty, który może podpisywać protokoły, doradzać klientom i realizować kompleksowe zlecenia.
Rosnąca popularność klimatyzacji w mieszkaniach i małych firmach sprawia, że na rynku pracy brakuje fachowców, którzy oprócz praktyki mają też formalne uprawnienia. Dla instalatorów to dobra wiadomość – odpowiednie kwalifikacje często oznaczają wyższe stawki i stabilny kalendarz zleceń na wiele miesięcy do przodu.
Jak wygląda droga do uzyskania uprawnień?
Najprościej ująć to w trzech krokach: szkolenie, egzamin, certyfikat. Najpierw warto odbyć specjalistyczny kurs, który łączy teorię z praktyką – omawia budowę i działanie układów chłodniczych, zasady doboru urządzeń, techniki montażu oraz wymagania prawne dotyczące F-gazów. Dobre szkolenia pozwalają przećwiczyć typowe zadania egzaminacyjne: wykonanie próżni, próbę szczelności, obsługę manometrów, czy prawidłowe kielichowanie rur.
Kolejny etap to egzamin przed komisją UDT – obejmuje część teoretyczną (test) oraz praktyczną na rzeczywistym stanowisku. Dopiero po jego zdaniu można wystąpić o certyfikat personalny, który uprawnia do pracy z urządzeniami zawierającymi F-gazy. Aktualnie dokument jest bezterminowy, więc ta inwestycja zwraca się w dłuższej perspektywie.
Teoria to nie wszystko – dlaczego liczy się praktyka?
Przepisy jasno mówią, jakie uprawnienia trzeba mieć, ale to praktyka decyduje o tym, czy klient będzie zadowolony, a urządzenie będzie pracowało bezawaryjnie przez lata. Monter musi nie tylko „zdać egzamin”, ale też umieć realnie dobrać moc urządzenia do pomieszczenia, zaplanować trasę instalacji, wykonać szczelne połączenia i zadbać o poprawne odprowadzenie skroplin.
Dlatego przy wyborze szkolenia warto zwrócić uwagę, czy program obejmuje pełen proces pracy montera – od teorii o rodzajach klimatyzatorów, przez dobór mocy, miejsce montażu jednostek, kielichowanie, lutowanie, wykonywanie próżni i prób szczelności, aż po serwis i zagadnienia związane z kontrolami UDT.
Jeżeli myślisz o tym zawodowo, dobrym punktem startu będzie kurs, którego program jest ułożony właśnie pod egzamin i realną pracę w terenie – tak jak uprawnienia do montażu klimatyzacji oparte na modułach teoretycznych i praktycznych, w tym osobnym bloku poświęconym uprawnieniom F-gazowym i przykładowym zadaniom egzaminacyjnym. Dzięki temu zamiast uczyć się wszystkiego metodą prób i błędów, możesz szybciej wejść na rynek jako certyfikowany monter, który łączy formalne kwalifikacje z solidnym przygotowaniem technicznym.
